أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
58
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
فارسى صيدنه آمده است . « 186 » زبان يونانى ( اليونانية ، الرومية ) : اصطلاحات يونانى در صيدنه در اكثر عنوانها ( 280 از 316 ) « الرومية » و فقط در برخى از موارد « اليونانية » ناميده شده است . ظاهرا ، اصطلاح « الرومية » به معناى زبان بيزانسى يا يونانى ميانه ( از سدهء پنجم تا پانزدهم ) و اليونانية ( ) در ابتدا به معناى زبان يونانى باستان گرفته شده است . اين جمله از ابن ابى اصيبعه است : اللغة الروم القديمة و هو اليونانية - « زبان روم قديم [ همان زبان ] يونانى است « 187 » » . زبان لاتين ( لطينى ) : در نسخهء اصلى عربى صيدنه عبارت « زبان لاتين » به كار نرفته و فقط در ترجمهء فارسى در هشت عنوان بهنقل از المنقول مخلص مصرى آمده است . ابن بيطار در مقدمهء صيدنه خود مىنويسد : اللاطينيه و هو اعجمية الاندلس - « زبان لاتين زبان غير عربى اندلس است « 188 » » . زبان فرنگى ( الافرنجية ) : در شمارهء 643 نام يك پرنده به زبان فرنگى آمده است . « 189 » زبانهاى افريقايى زبان زنگبارى ( الزنجية ) : زبان بوميان ساحل شرقى افريقا و يكى از زبانهاى بانتوست . « 190 » نام « زنگى » ( زنگبارى ) در صيدنه در چهار عنوان آمده است كه در دو مورد با نام سانسكريت گياه مربوط شباهت دارد « 191 » كه بيرونى به يكى از آنها اشاره كرده است ( شمارهء 633 ) و با نام سواحلى امروزى گياه مطابقت دارد . « 192 » سواحلى از گروه شرقى زبانهاى بانتوست . ( 186 ) . نك . شمارههاى 937 ، يادداشت 12 ؛ 1079 ، يادداشت 4 . ( 187 ) . ابن ابى اصيبعة ، I ، 87 . ( 188 ) . ابن ابيطار ، جامع ، I ، 3 . ( 189 ) . پس از جنگهاى صليبى نه تنها فرنگىها بلكه بهطور كلى اروپاييان را با نام افرنج مشخص مىكردند . ( 190 ) . د . آ . الده روگه ، زبانها و خط ملتهاى افريقا ؛ افريقا ، راهنماى انسيكلوپديك ، ج 2 ، مسكو 1963 ، ص 354 . ( 191 ) . نك . شمارههاى 647 ، يادداشت 2 ؛ 658 ، يادداشت 3 . ( 192 ) . نك . شمارهء 633 ، يادداشت 9 .